Vintage kavramı şarapçılıktan moda dünyasına ithal edilmiş bir kavram. Şarapçılıkta belli bir döneme ait  şarapların üretim yılını belirten bir kelime aslında. Fakat son zamanlarda vintage, eski giysilerin yeniden değerlendirilmesini anlatan bir terim olarak da kullanılır hale geldi. Vintage tarzı, eski giysilerin yeniden giyilmesi olduğu kadar zaman zaman yeniden elden geçirilmesi anlamına da geliyor. Bir anlamda Vintage bit pazarına nur yağabileceğinin en güzel göstergesi.

Vintage elbette eskici pazarlarında başlıyor. Bu konuda en önemli noktalardan biri pek çok akımında başladığı (90’ların Soul II Soul akımı gibi) Camden Town. Camden Market’de başlayan bit pazarı modası giderek bir trend halini aldı ve vintage dükkanları marka mağazaların yanı başlarında mağrur bir edayla yerlerini aldılar.

Türkiye’de de vintage akımı yeni yeni filizleniyor gibi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Moda Tasarımı’nda okuyan bir öğrenci olarak ben de hem ucuz olduğu, hem de kendi tarzımı şimdiden oluşturmama olanak sağladığı için vintage tercih ediyorum. Okulda pek çok arkadaşım da benzer şekilde giyiniyor. Ayrıca mankenlerin arasında da bu akımın benimsenmeye başladığını okuyor, duyuyoruz. Bu nedenle elimden geldiğince sizlere İstanbul’daki vintage giyimin bir resmini çizmeye çalışacağım. Belki sizler de marka giysilerinizin yanı sıra  eskiyi yeni haline getirerek kendi tarzınızı yaratmanın keyfine varmak isteyebilirsiniz.

İstanbul’da Vintage

Bizim için en önemli vintage mekanı elbette Beyoğlu. Ve Beyoğlu’nun en önemli noktası da Yalçın Bey’in dükkanı. Bu inanılmaz bir hazine kutusuna dalmadan işe önce önünden geçip de içine girmeye cesaret edemediğim Ece Sükan’ın Vintage’ıyla başlamak istiyorum.

Ece Sükan Vintage Nişantaşı Teşvikiye Camii’nin hemen arkasında yer alıyor. Mağazanın vitrini beni korkutacak kadar şık. Rumeli Caddesi’nin marka mağazalarından hiç bir farkı yok. Fakat içeri girer girmez Ece Sükan’ın zarif samimiyeti beni çok rahatlattı. Ece Hanım bütün sorularıma net yanıtlar vererek ne kadar bilinçli bir işletmeci olduğunu gösterdi bana. Sohbetimize “vintage modaya karşı bir duruştur “ diyerek başlayan  Ece Sükan  daha önce mankenlik yapmıştı. Defilelerde modada son trendleri sergilemesine karşın günlük hayatında ‘son moda’ giymeyi sevmeyenlerdendi. Bu nedenle bana “herkesin vintage giyemeyeceğini ,satamayacagını ve alamayacağını” dile getirdi. Ece Sükan “vintage bir hayat tarzıdır ,bir yaşam tarzıdır” diyerek aslında vintage’ın bilinç gerektirdiğini net bir şekilde ortaya koydu. Vintage giyen birisi olarak ben de kendi adıma keyiflendim doğrusu.

Ece Sükan Vintage’dan sonra bizim Yalçın Bey’in Avantgard East dükkanı elbette gözüme biraz farklı gözüktü. Yalçın Bey’in dükkanı İstiklal Cadde’sinin üzerinde Suriye Pasajı’nın içinde yer alır. Yol üzerine koyduğu iki manken ancak meraklısının ilgisini çeker. Ama pasajı geçip de bodrum katına inince insan kendini büyülü bir dünyanın içinde bulur. Eski giysilerin ve mekanı kaplayan ahşap kokusu sizi geçmişte bir yolcuğa davet eder. Sohbetimize başlamadan önce her zamanki gibi içeriye göz attım .Gayet büyük bir mağazadır burası. Herşey vardır, ama aramasını bulmasını bilene. Eski ayakkabılar, kostümler, 60’lı yıllara  ait deri montlar, elbiseler hepsi iç içedir. Zengin renkli bir çeşitlilik vardır. Sürekli bir çok ayrıntıyı kaçırdığım duygusuna kapılırım burada. Sanki her karesinin farklı bir kişi tarafından çekildiği koca bir fotoğraf albümüdür bu mağazanın içi. Her fotoğrafta gizli binlerce anıyı keşfetmek isterim. Ama bunun mümkün olmadığını biliyorum....

Yalçın Avcı ile sohbetimize ne zamandır sormak isteyip de soramadığım bir soruyla başlıyorum. Neden böyle  gizlenmiş bir mekan seçtiniz kendinize? Yalçın Bey de Ece Sükan gibi işinin erbabı. Avantgard East’ten giyinen insanların  çoğunun benim gibi sanat eğitimi alan öğrencilerden, tiyatroculardan, sanatçılardan meydana geldiğini açıkladı. Bu müşterilerin bilinçli tüketici olduklarını, ne giyeceklerini bilen insanlardan olduklarını, yerin yedi kat dibine saklansa da onu bulacaklarını söyledi. Haksız da değil. Ben de arkadaşlarımdan duyarak ziyaret etmiştim ilk kez bu dükkanı...

Yalçın Avcı ile sohbetimiz sırasında bir başka vintage satıcısı daha olduğunu öğreniyorum. Esra Şener’in bir mağazası yokmuş ama koleksiyonlarını çeşitli mekanlarda sergiliyormuş. Şu aralar yine İstiklal Caddesi üzerindeki nefis bina Mısır Apartmanı’ndaymış sergisi. Hemen yola düşüp bu farklı Vintage oluşumunu görmek istiyorum.

Mekan bir mağazadan daha çok sanat sergisi niteliğinde. Yalçın Bey’in dükkandan sonra neredeyse bir şey yok gibi geliyor ilk bakışta. Ama dikkatli inceleyince sergilenen her bi elbisenin gerçekten sanat niteliği taşıdığını görüyorum. Esra Şener Hanımın biraz mesafeli biri olacağını hayal ediyorum. Fakat tam aksine çok alçak gönüllü, son derece alımlı bir hanımla karşılaşıyorum.  Türkiye’de vintage kültürünün gelişmesi için çok çalışmış. Yalçın Bey’e de özellikle kendisi yardımcı olmuş.

Esra Şener koleksiyonunda kesinlikle marka ve trendleri düşünmediğini dile getirdi. O giysilerin kendi güzelliğine bakıyor ve içinden geldiğince değerlendiriyordu. Çünkü Esra Hanım için sadece kostümün güzelliği değil neyle ve nasıl bir araya geldiği de çok önemliydi. Bu sözlerden vintage giyenlere en büyük ders de çıkıyordu aslında. Neyi nasıl bir araya getirmek...

Bu üç mekanı karşılaştırınca karşımıza yukarıda sözünü ettiğim resmin çıkacağını sanıyorum. Ece Sükan mağazasının  giysilerini genelde Avrupa’dan  getirtiyordu. Özellikle 50’li yılların izlerini taşıyan kostümler son derece şık duruyorlardı. Ayrıca  giysiler son derece özenli bir sunumla yerleştirilmişti . Diğer taraftan Esra Şener ‘in hazırlamış olduğu koleksiyonda , giysiler daha çok Türkiye’de üretilmişlerdi. Eski Türk giysilerinin yeniden tasarlanıp modernize edilmiş örneklerini de çok etkileyici bulduğumu söyleyebilirim. Ayrıca Esra Şener’in  koleksiyonuna taşımış olduğu  giysilerde dikkatimi çeken bir başka şey daha oldu. Giysilerin neredeyse tümü doğal elyaflardan üretilmişti. Ayrıca el işçiligi hemen hemen tümünde ilk bakışta göze çarpıyordu. Esra Şener giysilerinin doğal elyaflardan seçerken giysilerinin kimyasal etkilere mağruz kalmayışına da son derece dikkat ediyor.

Bunlara karşılık Avantgard East mağazasındaki giysiler hem  Avrupa’dan temin ediliyor hem de Türkiye’den toparlanıyordu. Bu mağazada giysilerin hangi kumaştan üretildiğinden çok, tasarımı ve tarihi önemsenmişti. Burada her renkten ve her türden giysiyle karşılaşmak mümkün. Yalçın Bey sadece giysi satışı yapmıyor, aynı zamanda da film piyasasına da köstüm temin ediyor. 

Yukarıda resmini çizmeye çalıştığım bu üç mekanın elbette fiyat aralıkları da bir birinden farklı. Ece Sükan Vintage da fiyatlar 200 YTL – 1.500 YTL  aralığında. Avantgard East mağazasından giyinmek 10 YTL’ye bile mümkün. Ama genel olarak fiyatların 50 YTL - 800 YTL aralığında olduğunu söyleyebilirim. Esra Şener  koleksiyonunda ise giysi ortalamaları 800 YTL civarında. Fiyatlar böyle olunca müşteri kitleleri de değişiklik gösteriyor. Ece Sükan Vintage’ın müşterileri mankenler ve gelir düzeyi yüksek gençlerden oluşurken,  Esra Şener’in koleksiyonlarını tercih edenler daha çok yabancılar.  Esra Şener’den aldığımız bilgiye göre Rum ve İtalyanlar çoğunluktaymış. Yalçın Avcı’nın Avantgard East mağazasını ise daha önce de söylediğim gibi sanat eğitimi alan öğrenciler , tiyatrocular ve sanatçılar sık sık ziyaret ediyor.

Zamansız

Sonuç olarak şunu söylemek isterim. Vintage cesaret gerektiren bir giyim tarzı. Dışarıdan pompalanan moda akımları yerine kendi tarzını yaratma ve giyme cesaretini kişinin kendinde bulması gerekiyor. Bu özelliği ile de çoğunluğa aykırı düşmeyi göze almak gerekiyor. Ama bu başarıldığında sizi üç büyük ödül bekliyor. Kendi tarzını yaratmanın zevki, geçmişle bugün arasında bir bağ oluşturmanın keyfi ve elbette giyinirken eğlenmenin dayanılmaz hafifliği.

Fikri Temel
NYC 2 IST -İstanbul